0229 58 12 32
  Niet beschikbaar

Ruwvoer - Het beste eten voor paarden

Wat eten paarden? Ruwvoer dat is de basis van het beste paardenmenu.

Dat ruwvoer de basis is van het paardenmenu is, weten de meeste paardeneigenaren wel maar nog niet iedereen is doordrongen van het feit dat eigenlijk de hele binnenkant van je paard, draait op ruwvoer. Welke soorten ruwvoer zijn er eigenlijk en wat zijn de voor- en nadelen?

Voordat we inzoomen op de verschillende soorten ruwvoer, gaan we het toch nog even hebben over de voordelen van ruwvoer ‘an sich’. Want waarom zijn gras, hooi, kuilgras, luzerne maar ook eventueel maïs en stro onmisbaar voor een paard? Een paard kan niet leven op krachtvoer alleen; ruwvoer moet altijd de basis zijn. Ruwvoer bevat meer vezels, en beduidend minder energie dan krachtvoer. Om een paard gezond te houden, moet er eigenlijk constant voedsel in zijn maag-darmkanaal aanwezig zijn. Een in het wild levend paard voedt zich ‘hapje stapje’: hij loopt bijna de hele dag met zijn hoofd aan de grond op zoek naar ruwvoer: dat stimuleert de darmpassage en is een supergezonde manier van eten.

Ruwvoer maakt speeksel

Groffe ruwvoervezels zorgen ervoor dat een paard goed moet kauwen, daardoor maakt hij speeksel aan. Speeksel is onmisbaar bij het verwerken van voer omdat het de voedselbij week maakt. Hoe meer kauwbewegingen, hoe meer speeksel een paard produceert. Om een kilo hooi fijn te kauwen zijn 2200 tot 2500 kauwbewegingen nodig. Hierop is een paard ongeveer veertig minuten aan het kauwen en daarmee produceert hij 3,5 liter speeksel. Ter vergelijking: het wegmalen van een kilo brokken duurt zo’n tien minuten en kost ongeveer 600 kauwbewegingen. Hierbij komt ‘slechts’ een liter speeksel vrij.

Een ander voordeel van speeksel is dat het een belangrijke rol speelt bij het neutraliseren van maagzuur en zo helpt een maagzweer te voorkomen. Een paard dat maagzweren heeft, mag eigenlijk niet langer dan een uur zonder ruwvoer staan. Als er lege ruimtes ontstaan in de paardenmaag, krijgen de maagzuren kans in te werken op de maagwand. Heel veel kleine porties per dag kunnen dat voorkomen.

Gras

Wat is het?
Gras bevat ongeveer 84 procent water, ander ruwvoer slechts 20 tot 40 procent. Voor paarden is juist wat langer, structuurrijk gras gezond tijdens de weidegang. In een paardenwei  zien we het liefst gras dat wat langer heeft kunnen doorgroeien en meer lijkt op hooi dan op een golfbaan.
Gras

Hoe wordt ’t gras gewonnen?
De meeste weides in Nederland zijn ingezaaid met graszaadmengsels voor rundveeweides. Zij bevatten vrij veel Engels raaigras van een modern type dat snel groeit. Dit specifieke productiegras kan slecht bestand zijn tegen de manier waarop paarden grazen. Paarden millimeteren de grasmat met hun tanden terwijl koeien het gras snijden met hun tong waardoor steeds redelijk lang gras blijft staan. Om een gezonde grasmat te houden, moet regelmatig bemesten, van tijd tot tijd een keer doorzaaien en eens in de tien tot vijftien jaar de hele grasmat opnieuw inzaaien, na een reparatiebemesting. Verder regelmatig de mest verwijderen of het weiland door bijvoorbeeld schapen laten begrazen om wormbesmetting de kop in te drukken.

Wat doet het?
Gras maakt paarden blij. Vaak zie je dat een doodziek paard dat weer moet gaan eten, als eerste overstag gaat voor gras. Maar verder vinden paarden het gewoon heerlijk om in de wei te lopen. De beweging, buitenlucht, in een groep paarden lekker met je hoofd omlaag door het gras stappen. Misschien is buiten grazen nog wel belangrijker voor een paard dan het gras zelf. De voedingswaarde die gras biedt, zou je eventueel ook op een andere manier kunnen geven, maar het grazen op zich is een feest voor je paard.

Wat zijn de voordelen?
Het groeit gewoon buiten, paarden zijn er dol op en het is vooral in voorjaar en zomer volop beschikbaar.

Wat zijn de nadelen?
Met name in voorjaar en zomer wordt het eten van gras vaak in verband gebracht met hoefbevangenheid, koliek en diaree en dat komt omdat paarden er te veel van eten. Een overdaad aan vers gras is niet gezond voor je paard. Meestal zie je dat de ontlasting minder vast wordt maar zo lang je paard niet een week lang waterdunne mest heeft, en als hij fit aandoet, is dat niet iets waar je je zorgen om moet maken. Om te voorkomen dat je paard koliek krijgt of hoefbevangen raakt van gras, is het zaak de weidegang in het voorjaar rustig op te bouwen. Begin met een uur per dag in de wei en bouw dat met een uurtje per dag op. 

Hooi

Wat is het?
Gedroogd gras
Hooi

Hoe wordt het gewonnen?
Gras wordt gemaaid, op het land gedroogd en in pakken geperst.

Wat doet ‘t hooi?
Vroeger was hooi voornamelijk een vervanger van gras, met name om in de winter de veestapel van ruwvoer te voorzien. Vandaag de dag eten de meeste paarden het hele jaar door hooi. Wat voor gras geldt, gaat ook op voor hooi en kuilhooi. Grofstengelig vezelrijk hooi dat werd gewonnen van weilanden waar het gras lang kon doorgroeien is goed voor paarden, terwijl runderen baat hebben bij energierijk hooi dat gewonnen werd uit zacht voorjaarsgras. Grof hooi met lange stengels dat lekker kruidig ruikt en lichtgroen tot geel van kleur is het gezondst voor je paard. Vraag wel altijd na of er geen jacobskruiskruid op het land stond. Als je twijfelt aan de kwaliteit van je ruwvoer, of als je wilt weten of jouw hooi alle benodigde bestanddelen in de goede verhoudingen bevat, kun je het laten analyseren.

Wat zijn de voordelen?
Hooi is vrij constant van kwaliteit. Als je de pakken koopt zie, voel en ruik je in grote lijnen wat je (of beter gezegd: je paard) krijgt. Hooi kan geen kwaad: in principe mag een paard er onbeperkt van eten.

Wat zijn de nadelen?
Hooi kan stoffig zijn en als het niet droog genoeg was toen het van het land kwam, later nat is geworden of te lang bewaard is, kan het gaan schimmelen. Bovendien moet hooi droog en op een geventileerde plaats bewaard worden.

Kuilhooi

Wat is het?
Niet helemaal gedroogd gras. Heet ook wel voordroogkuil, kuilgras, persvoer of kuilvoer. Kuilhooi bevat veel meer vocht (veertig procent) dan hooi (twintig procent). Omdat kuilhooi voor paarden veel grofstengeliger, minder eiwitrijk en droger is, wordt dit ook wel voordroogkuil genoemd. Kuilvoer voor koeien is bruiner, zuurder en natter dan het voer dat gezond is voor paarden. Het is belangrijk goed te omschrijven welk kuilhooi je wilt. Goed kuilhooi voor koeien is een heel ander product dan goede kuil voor paarden, voor je paard moet je zeggen dat je op zoek bent naar droog, hardstengelig kuilhooi.
Kuil

Hoe wordt het gewonnen?
Het gras wordt, voordat het compleet op het land gedroogd werd, in kuilbalen geperst. Met plastic wordt het voer luchtdicht afgesloten. In de kuilbaal ontstaat een biochemisch proces waardoor melkzuurbacteriën in het gras zich vermeerderen. Hierdoor wordt het product geconserveerd.

Wat doet ‘t?
Zie onder ‘wat doet ‘t’ bij hooi.

Kuilhooi bevat minder ruwe celstof en meer eiwit dan hooi, daarom is het minder geschikt voor koliekgevoelige paarden. Onbeperkt hooi kan in de meeste gevallen geen kwaad, onbeperkt kuilhooi wel.

Wat zijn de voordelen?
De plastic balen kunnen buiten worden opgeslagen, dat bespaart ruimte. Kuilhooi is vochtiger dan hooi en veel minder stoffig. Daarom is het bijvoorbeeld geschikt voor paarden met gevoelige luchtwegen.

Wat zijn de nadelen?
Veel mensen ergeren zich aan de erven waar de balen kuilvoer huizenhoog staan opgestapeld. Een hooimijt ziet er mooier uit dan glanzende plastic balen. De kwaliteit van kuilhooi is minder constant dan die van hooi omdat die afhankelijk is van de manier waarop het product geconserveerd werd. Als de plastic verpakking geopend is, is het voer nog maar beperkte tijd houdbaar. Veel paardeneigenaren maken zich zorgen over het feit dat kuilhooi in zijn verpakking een soort ‘rottingsproces’ ondergaat. Kuil bederft inderdaad sneller dan hooi, maar het is zeker niet zo dat je met kuilgras, je paard een ‘rot’ product geeft. Kuil hoort een beetje zuur te ruiken, maar het product mag niet te nat of stinken zijn.

Snijmaïs

Wat is het?
Snijmaïs of maïskuil is gehakselde en ingekuilde maïs.
Snijmais

Hoe wordt het gewonnen?
Bij het produceren van snijmaïs wordt de hele plant gebruikt, niet alleen de maïskolf. Door het inkuilen (luchtdicht afdekken) ondergaat de maïs in grote lijnen hetzelfde proces als kuilhooi: het melkzuurbacteriën zorgen ervoor dat er een conserveringsproces plaatsvindt.

Wat doet ‘t?
Het wordt geproduceerd als voer voor varkens en koeien maar sommige paardenmensen halen regelmatig een emmertje bij de boer om hun paard ermee bij te voeren. Snijmaïs bevat veel energie, redelijk veel vezels en weinig tot geen eiwitten.

Wat zijn de voordelen?
Veel mensen gebruiken snijmaïs om schrale paarden dikker te krijgen, maar de meningen of dit gezond is, zijn verdeeld. Snijmaïs kan inderdaad een dikmaker zijn en de vezels zijn goed voor een paard, maar er zijn ook nadelen.

Wat zijn de nadelen?
Het zetmeel in maïs is voor paarden veel minder goed verteerbaar dan bijvoorbeeld voor varkens en koeien. Soms zie je dat paarden er koliek van krijgen. Sommige paarden kunnen moeilijk wennen aan de zure smaak van kuilmaïs.

Stro

Wat is het?
Gedroogde stengels van granen, koolzaad of vlas. Bij ons wordt tarwestro het meest gebruikt in de stal. Tarwestro vormt voor de meeste paarden geen delicatesse, maar ze lusten het wel. Het stro is vrij zacht en vormt daarom een comfortabel bed.

Hoe wordt het gewonnen?
Na het oogsten van bijvoorbeeld granen blijven de stengels met de lege aren achter op het land. Deze gedroogde plantenstengels worden opgerold of samengeperst en soms gehakseld om als stalstrooisel gebruikt te worden. Stro moet ruim de tijd hebben gehad om op het veld af te sterven en moet compleet zongedroogd zijn voordat het verder wordt verwerkt. 

Wat doet ‘t?
Het vormt een comfortabel bed in de stal en daarnaast kunnen paarden er wat van knabbelen.

Wat zijn de voordelen?
Als je genoeg ander ruwvoer verstrekt, kan het voor paarden prettig en gezond zijn om wat stro bij te eten. De grove vezels zijn gezond voor je paard en hij verveelt zich minder als hij op stal staat. 

Wat zijn de nadelen?
Een paard dat weinig hooi en gras krijgt en (vaak daarom) grote hoeveelheden stro eet, kan verstoppingen in zijn maagdarmstelsel krijgen. Daarnaast bevat een gemiddelde baal tarwestro best wat stof en dat kan voor paarden die daar gevoelig voor zijn, als nadeel genoemd worden.

Luzerne

Wat is het?
Luzerne is een vlinderbloemig gewas die gedroogd en gehakseld aan paarden wordt gevoerd. Het is ons meest verkochte product en wij verkopen het wereldwijd. Vandaar dat onze bedrijfsnaam Hartog Lucerne, met een ‘c’ wordt geschreven, dat is de Engelstalige schrijfvorm. Luzerne schrijf je in het Nederlands echter met een ‘z’.
Luzerne

Hoe wordt het gewonnen?
De Luzerneplant worden gemaaid en kort – een halve dag – op het land gedroogd. Daarna worden ze op het land gehakseld en naar onze fabriek gebracht. Daar wordt de luzerne kunstmatig gedroogd. Aan onze Lucerne-mix voor paarden voegen we plantaardige olie en melasse toe waardoor de fijne bladgroen gebonden wordt. Hierdoor bevat het product zowel grofvezelige stengels als voedingsrijke blaadjes.

Wat doet het?
De Luzerne groeit het best op kleigrond. Die klei is rijk aan mineralen en dat vind je terug in de plant. Vanwege het snelle droogproces behoud je de voederwaarde maar verandert de structuur van het eiwit in de plant. Hierdoor wordt het makkelijker verteerbaar voor paarden. Luzerne bevat weinig suiker maar veel bouwstoffen zoals en veel vitamines, mineralen en sporenelementen. Omdat de verteerbaarheid van de eiwitten zo hoog is, mest je paard veel minder als hij luzerne krijgt. Bij de teelt van Hartog Lucerne wordt geen stikstof kunstmest bemesting gebruikt. Wortelknol-bacteriën binden de stikstof uit de lucht met als resultaat volledig verteerbare eiwitten in de plant. Hooi is een goede basis, paarden kunnen er lekker op kauwen en het vult maag en darmen. Als je bijvoorbeeld twee emmers Lucerne-mix bij geeft, kun je enorm bezuinigen op krachtvoer. Je hebt dan geen krachtvoer meer nodig als basis, maar alleen voor het laatste stukje prestatie.

Wat zijn de voordelen
De eiwitten in luzerne bieden een goede ondersteuning bij de opbouw van spieren. Daarom werd het in eerste instantie veel gebruikt voor sportpaarden. Maar ook voor paarden die recreatief gereden worden is het beter om ruwvoer te geven dan krachtvoer. Door het lage suiker- en zetmeelgehalte en de hoge voederwaarde is het een uitstekend krachtvoer vervanger. 

Wat zijn de nadelen
Luzerne alleen is niet goed voor een paard, het beste is om het samen met hooi te geven. In puur luzerne is de calcium- fosforverhouding niet optimaal. Omdat Hartog de luzerne mengt met groengeoogste snijhaver (dat is de haverplant zonder korrel) wordt dat probleem ondervangen. Als je grote hoeveelheden (meer dan 2 kg) pure luzerne zou geven, zou het calciumgehalte in het voer te hoog zijn. Maar wanneer je onze kant-en-klare Lucerne-mix geeft en niet het hele rantsoen van je paard uit luzerne bestaat, is er geen enkel gevaar.

Sterker nog: dan is het hartstikke gezond voor je paard.

FaLang translation system by Faboba

Producten

  • Gras-mix

    Hartog Gras-mix bevat een hoogwaardige kwaliteit gedroogd gras verrijkt met structuurbrok. Gras-mix is een smakelijke en gezonde ruwvoer melange die kan dienen als vervanger van hooi of kuilgras.

    Meer over Gras-mix
  • Balance

    Balance vezelrijke muesli is een totaalvoer voor recreatie- en hobbypaarden zonder toegevoegde melasse.

    Meer over Balance
  • Lucerne-mix

    Vezelrijk ruwvoer is voor de spijsvertering van paarden erg belangrijk. Een paard houdt van smakelijk en stofvrij ruwvoer, met Hartog Lucerne-mix haalt u meer rendement uit het rantsoen.

    Meer over Lucerne-mix

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht

Uitgelicht